Goed slapen is van levensbelang
Een goede nachtrust is belangrijk. Slapen lijkt dan wel een passieve bezigheid, toch gebeurt er heel wat in lichaam en geest. De hersenen gaan geleidelijk aan minder reageren op prikkels uit uw slaapomgeving, maar ze blijven wel actief. Tegelijk daalt uw lichaamstemperatuur, ontspannen uw spieren en vertraagt uw hartritme.
Slapen is de normaalste zaak van de wereld. Even gewoon als eten en drinken. Maar waarom hebben er dan zoveel mensen problemen mee? Zijn we het slapen verleerd? Of erger nog, hebben we misschien zelf dit natuurlijk proces overhoop gehaald?
Dr. Bart Leroy, adjunctkliniekhoofd in het Universitair Centrum St. Jozef te Kortenberg.
Slapen in fasen
De slaap zelf verloopt in verschillende fasen. Vier stadia van steeds dieper wordende slaap en één fase – de REM slaap – waarbij u droomt en snelle oogbewegingen maakt: Rapid Eye Movements (REM). De REM slaap vermindert bij het ouder worden en dat tast de slaapkwaliteit aan. De laatste jaren is heel wat onderzoek gedaan naar slaap- en waakstoornissen en wetenschappers zijn het erover eens dat u slaapproblemen kunt onderverdelen in vier soorten:
- Er zijn mensen met in- of doorslaapproblemen (dyssomnia).
- Er zijn mensen met abnormale gedragingen tijdens hun slaap (parasomnia), zoals slaapwandelen, tandenknarsen of angstdromen hebben.
- Andere slaapstoornissen hebben te maken met medische of psychiatrische problemen of ziekten.
- De vierde groep slechte slapers lijdt aan stoornissen die voorlopig nog onvoldoende gekend zijn.
Slaapkliniek
Bij slaapproblemen is het niet makkelijk meteen de juiste diagnose te stellen. Het eerste contact met een patiënt is bijna een kruisverhoor. We peilen niet alleen naar klachten, maar vragen ook honderduit over slaapgewoonten, slaaphouding, hoeveelheid slaap, slaapruimte, eet- en drinkgedrag, de kwaliteit en keuze van bed en matras... Als we daaruit niet wijzer worden, adviseren we twee nachtjes in de slaapkliniek (Centrum voor Slaap- en Waakonderzoek). Daar kunnen we tal van onderzoeken en metingen uitvoeren, die ons verder op het goede spoor moeten zetten. Eventueel wordt ook nog bijkomend bloedonderzoek, neurologisch en psychodiagnostisch onderzoek gedaan.
Slaapritueel
Slaapstoornissen die blijven aanslepen, kunnen uw gezondheid flinke schade toebrengen. Toch wordt een slaapprobleem vaak onderschat of niet eens opgemerkt. Een slaappilletje moet dan troost brengen, terwijl slaapmedicatie misschien net niet aangewezen is. Het probleem echt aanpakken, is een werk van lange adem. Alle mogelijke oorzaken moeten onderzocht worden. Ook de patiënt zelf moet actief meewerken. We vragen hem om een tijdje een slaapdagboek bij te houden, zijn slaapomgeving misschien te veranderen, zijn gebruikelijke leefgewoonten te herzien en op zijn voeding en gewicht te letten. We raden ook aan om een vast slaapritueel in te voeren. Een warm bad nemen, bijvoorbeeld, of een kop thee of warme melk drinken vlak voor het slapengaan. Sommige mensen moeten terug leren om zich te ontspannen en om de gedachtenmolen stop te zetten.
Persoonlijk comfort
En uiteindelijk is ook uw slaapomgeving en de juiste keuze van bed en matras erg belangrijk. Is uw bed lang en breed genoeg? Ligt u in een kuiltje of slaapt u op een plank? Hebt u wel het juiste hoofdkussen? Allemaal vragen die u uzelf eens moet stellen. Slaapcomfort is een heel persoonlijke aangelegenheid. Wat u een lekker bed vindt, is misschien niet de ideale keuze voor uw partner. En dat kan u enkel ondervinden als u een nieuw bed echt ‘past’.
Juiste ondersteuning
’s Nachts moeten lichaam en geest helemaal tot rust komen. Daarom is de juiste ondersteuning zo belangrijk. Let wel, die kan voor iedereen anders zijn! Let er dus op dat uw bed bij u past: de matras moet u het juiste comfort geven en de bodem de juiste ondersteuning.
